IPB

Hogeldiniz ( Giri | Kayt Ol )

> Tiyatrolar

Blm Kurallar

Mazimizin unutulmayan tiyatrolar ve oyunlar bu balk altna.

Gzel Paylamlar




3 Sayfa V   1 2 3 >  
Reply to this topicStart new topic
Meddahlk, Ortaoyunu, Tuluat ve Dierleri
sahaf
mesaj 04.11.2010, 12:13:41
leti #1



Grup Simge

Grup: Forum Demirba
leti: 6,091
Thanks: 28609 *
Katlm: 30.05.2007
Nereden: Zeytinburnu / Vargeller
ye No: 68
Ruh Halim:



Masalc Amcalar baln okurken aklma geldi bu balk..yoktu yle biey bizim ocukluumuzda.masalc teyzemiz vard bizim. smile.gif Masal bir gelenektir ama artk bu gelenek olmaktan km bir durum olmu.imdi baka bir gelenekten yada geleneksel oyunlarmz ve tiyatrocularmzdan bahsetmek istiyorum.

Kel Hasan Efendi’den Dmbll ve,Nait zcana,Tevhid Bilgeye, Erol Gnaydna, Mnir zkul'a, kalfa veya arap bac diye tanyp sevdiimiz Tevfik Gelenbe gibi tiyatrocularmz, tuluat orta oyunu ve geleneksel oynayan meddahlar, adr tiyatrocularmz vard bizim..bunlarn ounun konusu alm olabilir belki ama hepsine ayr ayr yazmayp burada anlatlsn tartlsn istedim.

Yukarda saydm isimleri sadece duymu veya hi duymamzdr.bu yzden internetin nimetlerinden yararlanp haklarnda bilgi vermek iin alntlar yapacaz. smile.gif

Genel Olarak Tiyatro Nedir?

Bir yky, sahne olarak ayrlm bir yerde, oyuncularn sz ve hareketleriyle canlandrma sanat.
Tiyatro szc Yunanca'da "seyirlik yeri" anlamna gelen theatron'dan tretilmi, dilimize talyanca'daki teatro szcnden gemitir. Gnmzde modern bir tiyatro binas balca blmden oluur.
- zleyicilerin oturarak oyunu izledii oditoryum;
- Oyunun sergilendii sahne;
- Sahnenin iki kenarnda ve arkasnda, eitli dekor ve gerelerin bulunduu sahne arkas yada kulis.


lk Meddahmz Kel Hasan Efendi:Tiyatro tarihimizin ilk simasdr.geleneksel olarak verilen kavuk olay ilk onunla balamtr.Dmbll’nn hocasdr.Kel Hasan Efendi gsterisine balamadan evvel halk arasna karp kahveleri gezer insanlarla sohpet edermi.genelde sokak gsterileri dzenler,gsteriye ilk olarak ekibindeki arkadalar balar o da halk ile beraber gsterinin ban izler sonra gsteriye dahil olurmu.sahneye sprge ile karm oyuna uur getirsin diye.
Halk ona ok glermi.oyunu sunarken izleyicinin dikkati dalmasn diye izleyicileride katarm oyunun iine.kurduu tiyatro’nun ad Dilka Tiyatrosu imi.

Ortaoyunu,Tuluat ve Dmbll:Kel Hasan Efendi tarafndan henz ocuk saylabilecek bir yata iken babasndan izin alp onun yannda yetimi Dmbll.Orta Oyunu ortada oynanan bir oyunmu.genelde iki kii doalama yaparak oynar bunlardan biri kavuklu dieride yardmcs olan ve saf oynayan piekarm.son Kavuklu ve Piekar ise Ferhan ensoy ve Rasim ztekin olmu.(Ferhan ensoy’un 2000 li yllardaki piyasada bulunan oyunlarndan hatrlaynz)
Efendim gelelim Kavuk mevzusuna.Kavuk devretme geleneini balatan Kel Hasan Efendi tarafndan kavuk ilk olarak Dmbllye verilmi.ama bizler hep Dmbll’nn biliriz bu kavuk olayn..Dmbllde Mnir zkul’a devreder kavuu.Sonrasnda ise Ferhan ensoy’a gitti sanrsam kavuk.

smail Dmbll usta’nn Trk Sinemasnda grnmlde vardr.Muhsin Erturul,Ferdi Tayfur gibi isimler ile alm fakat bu filmler kaybolmutur.mrnn son gnlerinde ufak tefek rollerde grnml var.ebedi istirahatini skdar karacaahmet mezarlnda srdrmekte.

imdilik bu kadar daha sonra devam eder veya aranza katlrm. wave.gif


--------------------
Titresin bir mum alevinde o eski gnler, bir gm ereveden seyret yine maziyi, bir nezaketli ince sz duyar da belki, o sararm resmin hayat bulur yeniden.
Go to the top of the pagePM
 
+Quote Post
Bu iletiye te?ekk?r edenler:
sahaf
mesaj 08.11.2010, 11:34:27
leti #2



Grup Simge

Grup: Forum Demirba
leti: 6,091
Thanks: 28609 *
Katlm: 30.05.2007
Nereden: Zeytinburnu / Vargeller
ye No: 68
Ruh Halim:



Nait zcan: o da tiyatronun ilk tuluat ustalarndan.Sultan Hamid’i bile gldrmesi ile nam ‘’Sultan’ Gldren Adam’’ olmu..Sultan ondaki cevheri fark edince Fransa’ya gndermi.dnnde ise sarayn elence ve oyun gsterisi yapan pantomim topluluuna katlm.Tiyatronun ilk ibii..kukla ve karagz almalar dnda sinemamzn kilometre talarndan olan Leblebici Horhor tiplemesini yaratm ve bir ok oyunda oynamtr.baarl oyunlarnn ardndan Komik-i ehir yani Byk Komik nann almtr.

Nait zcan’n yaad gnl maceralarndan ise bata Leman adl bir hanma tutulup evlensede evlilii srasnda kantocu Amelya Hanm’a gnln kaptrr ve ei Leman hanmdan ayrlp Kantocu Amelya hanm ile evlenir.bu evlilikle birlikte Amelya hanm ismini deitirip Emel adn alr ve bu evlilikle birlikte ikide ocuk dourur.bu ocuklar Adile Nait ve Selim Nait zcan’dr.onlarda babalarnn yolunda yryp tiyatrocu olmulardr.

Arkadalar Nait zcan ibi karakterinin tiplemesine kiilik kazandrp can veren tiyatrocuymu..ben trt nin siyah beyaz dnemlerinden bir ibi hatrlyorum bu konuda bilgisi olan varsa buraya yazarsa sevinirim..sanki Erol Gnaydn trt de canlandrmt ibii,belkide Mnir zkul’dur..birde ibiii diye uzatlrd okunurken.


--------------------
Titresin bir mum alevinde o eski gnler, bir gm ereveden seyret yine maziyi, bir nezaketli ince sz duyar da belki, o sararm resmin hayat bulur yeniden.
Go to the top of the pagePM
 
+Quote Post
Bu iletiye te?ekk?r edenler:
GaLaCTiCa
mesaj 09.11.2010, 11:10:56
leti #3



Grup Simge

Grup: Administrator
leti: 3,562
Thanks: 15418 *
Katlm: 15.05.2007
Nereden: Ankara
ye No: 12



Mnir zkuldu bi karakterini oynayan dostum. Erol Gnaydn da oynad m bilmiyorum ama Mnir zkul oynad. Hatta programn ismi de "bi'in Ryas" idi. Hayal meyal hatrlyorum.


--------------------
Go to the top of the pagePM
 
+Quote Post
Bu iletiye te?ekk?r edenler:
sahaf
mesaj 09.11.2010, 15:20:43
leti #4



Grup Simge

Grup: Forum Demirba
leti: 6,091
Thanks: 28609 *
Katlm: 30.05.2007
Nereden: Zeytinburnu / Vargeller
ye No: 68
Ruh Halim:



QUOTE(galactica @ 09.11.2010, 11:10:56) Misafirlere Kapal Link. Linkleri Grebilmek in ye Olunuz.
Mnir zkuldu ibi karakterini oynayan dostum. Erol Gnaydn da oynad m bilmiyorum ama Mnir zkul oynad. Hatta programn ismi de "bi'in Ryas" idi. Hayal meyal hatrlyorum.


Eyvallah hocam..biraz daha kafa yorunca yle bir karakter geldi gzmn nne. banda klah ile saftirik bir ibi smile.gif

Trk dil kurumu ve tiyatrodaki ibiin anlam ise: Doalamaya dayanan Trk halk tiyatrosunda gldrnn ba yapmcs olan uak tiplemesiymi.

Birde ibiko vard.onun iinse ibo ile gllah filminde glah'n kemal sunal'a seslendii bir sahne vard o sahneyi yakalamanz kafi olacaktr..ibikocum smile.gif


--------------------
Titresin bir mum alevinde o eski gnler, bir gm ereveden seyret yine maziyi, bir nezaketli ince sz duyar da belki, o sararm resmin hayat bulur yeniden.
Go to the top of the pagePM
 
+Quote Post
Bu iletiye te?ekk?r edenler:
sahaf
mesaj 28.01.2011, 14:24:01
leti #5



Grup Simge

Grup: Forum Demirba
leti: 6,091
Thanks: 28609 *
Katlm: 30.05.2007
Nereden: Zeytinburnu / Vargeller
ye No: 68
Ruh Halim:



Kel Hasan Efendi'den Dmbll'ye Dmbll'den Mnir zkul'a, zkul'dan Ferhan ensoy'a getii sandmz kavuk hakknda Dmbll ustann kz ipek hanmla 2006 ylnda Sabah gazetesinin yapt rprtaj.

Ferhan ensoy'daki Kavuk deil Takke

Ortaoyunu stad smail Dmbll'nn kz pek ngay 'Kavuk kimde?' tartmalarna son noktay koydu 'Babamn kavuu bir banka kasasnda'.

pek ngay, babas smail Dmbll'nn 'Kanl Nigar' oyunundan sonra Mnir zkul'a kavuunu deil takkesini verdiini ve u anda takkenin Ferhan ensoy'da olduunu sylyor. ngay tartmal kavuun banka kasasnda sakl olduunu da ilk kez aklyor.


Dmbll'nn kavuu ensoy'da deil bankada

'Dmbll'nn kavuu kimde?' tartmalarna son noktay kz pek ngay koydu. Ferhan ensoy'da kavuk deil, 'Kanl Nigar' oyunundan sonra Mnir zkul'a verilen takkenin olduunu syleyen ngay, kavuu banka kasasnda saklyor.

Trk tiyatrosunun en nemli ustalarndan smail Hakk Dmbll'nn kavuunun kimde olduu geen yln en ilgin tartmalarndan biriydi. Tartma, Kel Hasan Efendi'den smail Dmbll'ye, ondan Mnir zkul'a ve en son da Ferhan ensoy'a geen kavuun kime verilecei ile balad. Herkes kavuk hakknda eitli aklamalarda bulundu. nce ensoy kavuun kendisinde olduunu ve kimseye vermeyeceini syledi. Ardndan Derya Baykal kavuun kendi dolabnda olduunu iddia etti. Tm bunlara Ali Poyrazolu ve Rasim ztekin'in olumsuz tepkileri eklendi. te tm tartmalar srasnda belki de en ok zarar gren smail Dmbll'nn kzlar pek ngay ve Serpil Atalay oldu. SABAH'a konuan pek ngay, kavuun babasndan ailesine miras kaldn ve ensoy'dakinin kavuk deil, 1968 ylnda 'Kanl Nigar' oyununun prmiyerinde Dmbll tarafndan Mnir zkul'a verilen takke olduunu sylyor.

ALESNE MRAS KALDI
Orta Oyunu'nun en nemli isimlerinden ve kavuk geleneini balatan Kel Hasan Efendi'den smail Hakk Dmbll'ye geen kavuun hibir tiyatrocuya verilmediini belirten ngay, babasnn kavuunu komik ceketi ile birlikte bir bankann kasasnda saklyor. Ve 'kavuk bende' diye iddia edenlere yle cevap veriyor: "Babamn kavuu ne Mnir zkul'a verildi ne de ondan Ferhan ensoy'a geti. Babam 1968 ylnda Arena Tiyatrosu'nda yaplan "Kanl Nigar" oyununun prmiyerinde Mnir zkul'a rakln nian anlamnda takkesini hediye etti kavuunu deil. Babam lene kadar kavuunu kimseye vermedi, ldkten sonra da ailesine miras kald. Ama sonra zkul'a verilen bu takke nasl oldu da kavuk oldu anlamyorum. Kavuk, Dmbll'nn hatras olarak ailesindedir ve bugne kadar hibir sanatya verilmemitir. Aksini iddia edenlere en byk kantm 1973 ylnda babamn cenazesi srasnda kendi vasiyeti zerine tabutunun stne konan kavuudur. 1968'de zkul'a getii iddia edilen kavuk, 1973'te tabutun zerine nasl geldi? Ayrca olum Ufuk ngay'n dedesinin kavuu ile ektirdii fotoraflar var. Bunlarn hepsi 1968'den sonra oldu."

ALAYCI YAKLAIM
En ok Rasim ztekin ve Ali Poyrazolu'na krldn belirten pek ngay, hem Geleneksel Trk Tiyatrosu'na hem de smail Dmbll'ye saygszlk yapldn sylyor. Gemiine saygs olmayan sanatlarn, kavuk ile ilgili fikir yrtmesinden byk rahatszlk duyduunu belirten ngay, "Babam leli 32 sene oldu, ben konuacak olsaydm bu zaman kadar konuurdum. Ama ben kavuu pazarlamyorum. Kavuk ile ilgili ileri geri konuanlar daha orta oyunu oynamasn, tuluat yapmasn dahi bilmiyor. Rasim ztekin kavuun Dmbll'nn mal olmadn syledi. Hele Ali Poyrazolu'nun "Ben de donumu veriyorum" gibi alayc bir tarzla olaya yaklamasn asla yaktramyorum. Dmbll'ye laf sylemek kimseye bir ey kazandrmaz. Bu olaylar srasnda sadece Erol Gnaydn bizim yanmzdayd. Bu kavuk nce Kel Hasan Bey sonra da babam tarafndan 60 yl onurla tanmtr. Trk tiyatrosunun en byk sembol hakknda bu ekilde konuan tiyatrocularn kendi gemiine saygs yoktur. 'Orta oyunu biz daha gzel oynarz', '100 tane kavuk bastrdk' diyenler oldu. Ama hangisi oynayabildi. Bunlar sanatym diye geinenler. En acs da 'kavuk bende' diyenlerin hibiri babamn lm gnnde meydanda yok. Hatta bugn Kel Hasan Beyin, Halide Pikin'in mezarnn yerini bile bilmiyorlar " diyor.

Seda AKIR / HABER MERKEZ


--------------------
Titresin bir mum alevinde o eski gnler, bir gm ereveden seyret yine maziyi, bir nezaketli ince sz duyar da belki, o sararm resmin hayat bulur yeniden.
Go to the top of the pagePM
 
+Quote Post
Bu iletiye te?ekk?r edenler:
sahaf
mesaj 11.04.2011, 13:47:31
leti #6



Grup Simge

Grup: Forum Demirba
leti: 6,091
Thanks: 28609 *
Katlm: 30.05.2007
Nereden: Zeytinburnu / Vargeller
ye No: 68
Ruh Halim:



Glge Oyunu: Geleneksel olarak hayvan derilerinden kesilerek hazrlanm insan, hayvan, eya gibi figrlerin bir k kayna nnde oynatlarak, glgelerinin gerdirilmi, beyaz bir perdeye drld gsteri sanatdr.

Karagz ve Hacivat oyununda perde arkasnda hayali Kkenleri zerine eitli grler olmakla birlikte; Asya'nn zengin glge oyunu gelenei, bu sanatn Cava'dan, Hindistan'dan veya in kltrlerinden 10. yzyldan itibaren yayld grn desteklemektedir. slam lkelerinde grlen glge oyununun, benzerlikler de gz nne alndnda, Cava'dan geldii tahmin edilmektedir. Anadolu'ya ise, 16. yzylda Msr'dan gelmi olma ihtimali byktr. Trklere, Cava ve Hindistan'dan, ingene oynatclar yoluyla geldii de iddia edilmektedir.

Zamanla bu oyuna Trkler kendi yaratclklarn katm; ona ok daha renkli, hareketli, zgn bir biim vermilerdir. yle ki, 19. yzylda Msr' ziyaret eden gezginler, orada izledikleri oyunun Karagz ve Hacivat olduunu ve glge oyununun Msr'a Trkler tarafndan getirildiini dnmlerdir. lk balarda 28 farkl oyundan oluan Hacivat Karagz oyunlar zamanla tremitir. Ramazan aynda Kadir Gecesi hari her akam bir oyun oynanrd.

Kaynak: "Geleneksel Trk Tiyatrosu", nklp Kitabevi, stanbul, 1985


En Mehur Glge Oyunumuz Karagz ile Hacivat

Karagz ve Hacivat taklide ve karlkl konumaya dayanan, iki boyutlu tasvirlerle bir perdede oynatlan glge oyunudur. Karagz oynatcsna hayali, hayalbaz denir. Yardmclar rak, yardak, dayrezen, sandkka’dr. Oyunda konumalarn deimesi ba hareketleriyle yaplr.

Bu iki karekterin gerekten yaayp yaamad, yaadysa nerede nasl yaad kesin olarak bilinmemektedir. Anlatlanlar rivayete dayanr, zira gerekten yaam olsalar bile byk ihtimalle bahsedilen dnemde tarih kitaplarna girecek kadar nemli bulunmamlardr.

Rivayete gre Hacivat ve Karagz, Orhan Gazi devrinde yaam cami yapmnda alan iki iidir. Kendileri almadklar gibi dier iilerin de almasn engellemektedirler. Orhan Gazi’nin, “cami vaktinde bitmezse kelleni alrm” dedii cami mimar, caminin vaktinde bitmemesine Karagz ve Hacivat’ ikayet eder. Bunun zerine bu ikili balar kesilerek idam edilir. Karagz ve Hacivat’ ok seven ve lmlerine ok zlen eyh Kteri, lmlerinin ardndan kuklalarn yaparak perde arkasndan oynatmaya balar. Bu sayede Hacivat ve Karagz tannr.

Hacivat’n asl adnn Hac vaz olduu sylenir. Hacivat karakteri dzeni temsil eder. Nabza gre erbet verir. Kiisel karlarn her zaman n planda tutar. Az buuk okumuluundan dolay yabanc szcklerle konumay sever. Perdeye gelen hemen herkesi tanr, onlarn ilerine araclk eder. Aln teriyle alp kazanmaktan ok Karagz’ altrarak onun srtndan geinmeye bakar. Rol icab deiik kyafetler iinde Kei Hacivat, plak Hacivat, Kadn Hacivat, Kahya Hacivat gibi farkl tasvirleri vardr.

Karagz: Oyunun hi phesiz barol oyuncusu Karagz’dr. Okumam bir halk adamdr. Hacivat’n kulland yabanc kelimeleri anlamaz ya da anlamaz grnp, onlara yanl anlamlar ykleyerek ortaya eitli nkteler karrken bir taraftan da Trke dil kurallar ile yabanc kelimeler kullanan Hacivat ile alay eder. Her ie burnunu sokar,her ie karr, sokakta olmad zaman da evinin penceresinden uzanarak, ya da ierden seslenerek ie karr. Dobra, zaman zaman patavatsz yapsndan dolay ikide bir zor durumlarda kalrsa da bir yolunu bulup iin iinden syrlr. ou zaman isiz, geim derdindedir .Hacivat’n bulduu ilere girip alr. Banda krlak ad verilen oynak bir apka vardr. Ve Karagz'de boyle tannr.

Hacivat ve Karagz oyunundaki karakterler ksaca unlardr:

1.Hacivat
2.Karagz
3.Zenne
4.Hikmet Aa
5.Tuzsuz Deli Bekir
6.Arap
7.Frenk
8.Zeybek
9.Tiryaki
10.elebi
11.Arnavut

Teknii: Oyun 100180′lik bir bez perde zerine (oyuna gre boyut deiebilir) aksettirilen tasvirlerin glgelerinin konuturulmasdr. Kenarlar iekli bez perde patiskadandr. Asl perdeye ayna denir. Perde arkasndaki pe tahtas zerindeki em’a ile bu glgelendirme salanr.

Tasvirler manda, dana, deve derisinden yaplr. Deri saydamdr, nevrekan’la kesilip kk boyasyla boyanr. Hareketli yerleri kirile tutturulur, denek delikleri alr. 30-40 cm olan tasvirleri oynatmak iin 60 cm lik denekler kullanlr…

Kaynak: Pertev Naili Boratav, 100 Soruda Trk Halk Edebiyat, Ko Kitapl, 2003.


--------------------
Titresin bir mum alevinde o eski gnler, bir gm ereveden seyret yine maziyi, bir nezaketli ince sz duyar da belki, o sararm resmin hayat bulur yeniden.
Go to the top of the pagePM
 
+Quote Post
Bu iletiye te?ekk?r edenler:
sahaf
mesaj 10.05.2011, 13:13:35
leti #7



Grup Simge

Grup: Forum Demirba
leti: 6,091
Thanks: 28609 *
Katlm: 30.05.2007
Nereden: Zeytinburnu / Vargeller
ye No: 68
Ruh Halim:



Direkleraras: Eski Ramazan elencelerininde merkezi olan ve blgesinde barndrd tiyatrolar, klpleri ve sinemalarn olduu vezneciler ve ehzadeba caddesinin bulunduu blgeydi. Sekin ve elit insanlarn urak yeri beyolu olurken daha alt tabakay temsil eden halk, elence ve temaa sanatn burda izler ve buray tercih ederdi.

Direkleraras iin anlatlanlar

Evvelden ehzadeba caddesi'nin bir ksmnda uzanan, iki taraf revakl, stunlu dkkan nlerinin yaya kaldrm olarak kullanld nee ve temaa merkezi idi. direkleraras'ndaki bu dkkanlar aslen, damat ibrahim paa camii ve kliyesi'nin vakf akar olan arasta imi. bizans'n mehur mese yolu'nun bir paras imi. ve vezneciler ynndeki balama noktas kalenderhane camii imi. yolun iki yanna serpilmi bu direklerin aras 5-6 metre imi. kagir kemerli bu ta direklerin ise aras 1'er metre imi. 1720 ylnda ina edilen arasta, odalar buraya epeyce yakn olduu iin yenierilerin urak yeri imi. ocan lav edilmesinden sonra ise direklerarasna halk itibar etmi...

Elencenin ad, Direkleraras

Eski stanbul'un elence hayatnn kaynat en canl ve hareketli yer olan Direkleraras, zellikle Ramazan aylarnda tiyatrolar, musiki fasllar, meddah, Karagz, cambazlk ve gz boyacl gibi seyirlik oyunlarla enlenirdi. Cadde boyunca "piyasa eden" kadnl - erkekli kalabaln neeli grltleri, stanbul'a en uzun gecelerini yaatrd.

Ramazan deyince, her kuaktan insann aklna farkl eyler gelir. Bugnn gen kua iin hibir ey ifade etmeyen "Direkleraras" szc de, - drt kuak ncenin stanbullularnda, ok scak duygular, tatl anlar uyandrr.
Kimi kaytlarda Direkleraras, "stanbul'da modern tiyatronun kurulu ve gelimesinde ok nemli bir yere sahiptir," diye anlr. Bu dorudur. Ama hayatta her ey, insanna gre deiir; dediimiz gibi, birka kuak geriye giderseniz, Direkleraras'nn bir "elence merkezi", zellikle de Ramazan elencelerinin merkezi olduunu grrsnz.

Evet, 100 yl nce, stanbullular, en ok Ramazan'da elenirlerdi.
Burhan Arpad "Direkleraras" adl kitabnda, 1890'larn sonundan bir bir stanbul grntsn yle aktaryor: "Sokaklar kapkaranlk, elleri muamba fenerli insanlar, er beer kiilik gruplar halinde, gle konua geiyorlar. Teravi namaz yeni bitti. Orularn tutmu, namazlarn klm insanlar, Direkleraras'na gidiyorlar. Ramazan'n ibadetlerini yerine getirmi olmann i rahatlyla, Direkleraras'nda elenmeye gidiyorlar."

Direkleraras'nda nasl elenilirdi?

Ba elence, tiyatro idi. Hayalhanei Osmani, Elencehanei Osmani gibi isimler tayan "dar koridorlu, dar local, dar koltuklu, dar sandalyeli" bu mekanlar, Direkleraras'ndaki kahvehaneleri kiralayan "kumpanyalar", tiyatro topluluklar tarafndan oluturulurdu. "Tuluat" denilen tiyatro tarz, Kavuklu Hamdi, Abdrrezzak, Kk smail, evki ve Kel Hasan gibi isimlerle, bu mekanlarda lmszleti.

1880'lerden sonra ehzadeba semtinde, Direkleraras'nda, eitli tiyatro binalar yaptrld. Bunlar, Beyazt ynnden gelirken solda ve sada iki olmak zere, be taneydi.

Tiyatrolarda yerler dolunca, akta kalan halk, dier elence mekanlarna koard. Geleneksel Karagz'den kukla gsterisine, hokkabazdan pehlivan greine kadar, seenekler oktu! Ama tabii, hibir ey, tiyatro kumpanyalarnn "kantocu kzlar" kadar etkileyici olamazd!

Herkes merak ederdi, 'Kantocu kzlar kimbilir yeni yeni ne havalar karmlar' diye. Onlarn al, mor elbiseleri de pek dikkat ekici olur, Ramazan'dan sonra nl konaklarn harem dairelerinde, hep bu giysilerin yks konuulurdu.
"stanbul Geceleri" adl kitabnda Samiha Ayverdi, Direkleraras'nn semti ehzadeba'nn Ramazan gecelerindeki cmbl halini, pek gzel anlatr: "Nereye ve niin gidip geldiini bilmez bir kalabaln" dalgaland mekanlarda, Abdlhamit'in gizli polisi bile arz endam eder. Ayverdi'nin deyiine gre, Fehim Paa burada, "hafiye tekilatna bal hususi bir ube" bile oluturur. nk devlet adamndan klhanbeyine, Osmanl'nn her tr insan, geceyarsn iki saat geesiye, hep buradadr!

Nasl ykld?

Direkleraras ve ehzadeba'nn stanbul'un nemli bir kltr ve sanat merkezi olmaktan kmas, 1930'lardan sonra hzlanan bir srece dayanr. Bu yllarda, stanbul'un sanat ve kltr etkinlikleri hzla Beyolu'na kaymaya balar.

Direkleraras'nn "fiilen" yerle bir olmas ise 1958 Ramazannn ilk gnlerine rastlar. Menderes iktidardadr ve stanbul'da, "istimlak gnleri" yaanr. Byk bulvarlar alr, byk meydanlar yaplr. Bu arada, Direkleraras yok olur.


--------------------
Titresin bir mum alevinde o eski gnler, bir gm ereveden seyret yine maziyi, bir nezaketli ince sz duyar da belki, o sararm resmin hayat bulur yeniden.
Go to the top of the pagePM
 
+Quote Post
Bu iletiye te?ekk?r edenler:
sahaf
mesaj 06.06.2011, 10:28:54
leti #8



Grup Simge

Grup: Forum Demirba
leti: 6,091
Thanks: 28609 *
Katlm: 30.05.2007
Nereden: Zeytinburnu / Vargeller
ye No: 68
Ruh Halim:



Kukla

Kukla ise tek aktrl, boyutlu, taklit ve sze, karlkl konumaya dayal geleneksel seyirlik oyundur.Bugn Anadolu'da az da olsa yaayan kukla sanat ''korak, kudurcuk, kaburcuk, kourcak, kaurcak, lubet, vb.'' gibi isimlerle seyirlik oyunlarn en eskilerindendir.

Trkler'in Anadolu'ya geldiklerinde birlikte getirdikleri gsteri sanatdir. stanbul'da Osmanl dneminde el kuklas, ipli kukla, sopal kukla, araba kuklas, yer kuklas, ayak kuklas, iskemle kuklas gibi deiik trde kukla gsterileri 19. yzyla kadar gelitirilerek srdrlmtr. Ama kukla sanat, ondan daha eski bir gsteri olan meddahlk ve stanbul'a 16. yzylda geldii sanlan Karagz kadar yaygn olmamtr.

Konusu gnlk yaamdan ve edebi hikyelerden alan kukla bir hareket ve hacim oyunudur. 14. yzyldan bu yana oynatld bilinmektedir. Bu oyunun ba kahraman "bi" ve ihtiyardr. bi kurnaz ve hazrcevaptr. htiyar ise varlkl bir kiidir.

El kuklacs, kk bir sahnenin ardndan iki eliyle kuklalar karlkl konuturur, oynatr. pli kuklada ise sahnenin stnden iplerle kuklalar hareket ettirir. Sahnenin stnde kukla kprs denilen bir yerde vardr kuklac buraya karak kendisi gzkmeden kuklasn oynatr. Szl szsz kukla olabilir. Eer kukla oyunu szlyse perdenin arkasnda seslendirilir. Bir dnem kuklalar politik amal kullanlmtr. Ayrca Hristiyan kiliselerinde dini konular kuklalar oynatlarak insanlara anlatlmaya allmtr.

lkemizde ipli kukla, el kuklas, araba kuklas, iskemle kuklas, yer kuklas, ayak kuklas, ba kuklas gibi trlerle bilinen kukla sanat 19. yzyl sonlarnda nemini kaybetmeye balamtr. Cumhuriyet dneminde snrl sayda sanat yaatmaya almtr.

Kaynaklar: Geleneksel Trk Tiyatrosu ve Vikipedi


--------------------
Titresin bir mum alevinde o eski gnler, bir gm ereveden seyret yine maziyi, bir nezaketli ince sz duyar da belki, o sararm resmin hayat bulur yeniden.
Go to the top of the pagePM
 
+Quote Post
Bu iletiye te?ekk?r edenler:
sahaf
mesaj 15.07.2011, 13:21:43
leti #9



Grup Simge

Grup: Forum Demirba
leti: 6,091
Thanks: 28609 *
Katlm: 30.05.2007
Nereden: Zeytinburnu / Vargeller
ye No: 68
Ruh Halim:



Bala yeterli bir sre ara verdik, ortaoyunu oyuncular ile devam edelim kaldmz yerden.

SMAL EFEND

(1854-1928): Osmanl Trk tiyatro yneticisi ve ortaoyunu oyuncusu. "Kk" adyla anlan smail Efendi, Kavuklu Kr Mehmet'in yannda tiyatroya balad; Kavuklu Hamdi'nin Piekarln yapt; Sarayn Karagzcbas Yusuf Efendi'ye raklk etti; kendi tuluat topluluunu kurdu (1876); Fasulcyan topluluuna katld, 1879'da Ahmet Vefik Paa tiyatrosunda oynad; dnnde stanbul'da tuluat ve ortaoyununa devam etti; Temaahane-i Osmani topluluunu kurdu (1883), Msr'a giden oyunculara katld (1884), Kudili tiyatrosunda oynad; Trabzon, Halep ve Adana'da uzun sreli turneler yapt.


--------------------
Titresin bir mum alevinde o eski gnler, bir gm ereveden seyret yine maziyi, bir nezaketli ince sz duyar da belki, o sararm resmin hayat bulur yeniden.
Go to the top of the pagePM
 
+Quote Post
Bu iletiye te?ekk?r edenler:
sahaf
mesaj 09.01.2012, 14:18:28
leti #10



Grup Simge

Grup: Forum Demirba
leti: 6,091
Thanks: 28609 *
Katlm: 30.05.2007
Nereden: Zeytinburnu / Vargeller
ye No: 68
Ruh Halim:



HALK SEYRLK OYUNLARI

Ky Seyirlik Oyunlar

Geleneksel Trk tiyatrosu denildiinde hem kyl tiyatrosu gelenei, hem de halk tiyatrosu gelenei anlalmaktadr. Ancak, hemen belirtelim ki "kyl" ve "halk" kavramlar birbirinden ayr dnlmemelidir. Kyl ayn zamanda halktr, halk da kyl kkeninden olabilir.

Deiik yrelerde deiik biimlerde ve ilevlerde oynanan seyirlik oyunlar ise,

Kutlama tren ve sylence kaynakl oyunlar - gereki oyunlar,
lp dirilme ve kz karma oyunlar,
Ylba ve yl sonu oyunlar,
Tarmsal oyunlar - oban oyunlar,
Hayvan taklitli oyunlar,
Dilsiz oyunlar - kukla, aka oyunlar,
Tek ve ift izlekli oyunlar - dizi oyunlar


lkinde eylem olarak olay dizisi, ikincisinde ise insan, hayvan, bitki ve cansz nesneler taklit edilir. Bir baka zellik ise szl oyunlarn belli bir metne bal olmadan doatan oluturulmasdr. Seyirlik oyunlarda dans, mzik, iir ve soytarln birbirinin iine girdii grlr. Seyirlik oyunlar her ynyle "gstermeci tiyatro" zellii tar.

slami Devir Edebiyat

Genel zellikler
Gei Dnemi Edebiyat
Divan Edebiyat
Halk Edebiyat

Halk Edebiyat

Genel zellikler
Tarihi geliimi
Kaynaklar
Halk iiri
Halk Nesri
Halk Tiyatrosu
Ky Seyirlik
Meddah
Ortaoyunu
Karagz
Kukla

Anonim Edebiyat

Genel zellikler
Anonim Halk iiri
Anonim Halk Nesri
Kark Anonim rnler

Ak Edebiyat

Genel zellikler
Nazm Trleri
Nazm Biimleri
Saz airleri

Tekke Edebiyat

Genel zellikler
Nazm Trleri
Tekke airleri


Kaynaklar:Trk Tiyatro Tarihi ve Edebiyol


--------------------
Titresin bir mum alevinde o eski gnler, bir gm ereveden seyret yine maziyi, bir nezaketli ince sz duyar da belki, o sararm resmin hayat bulur yeniden.
Go to the top of the pagePM
 
+Quote Post
Bu iletiye te?ekk?r edenler:

Konuya link ver...
Forum iin... (BBCode)
HTML Kullanm...
Direk link...

3 Sayfa V   1 2 3 >
Reply to this topicStart new topic
1 kullanc bu bal okuyor (1 Misafir ve 0 Gizli Kullanc)
0 ye:

 



RSS Basit Grnm Tarih : 22.10.2018 - 20:14:50
.: Destekleyenler & Desteklediklerimiz :.
Seksenliyillar.Com | 80ler.Com | sinemabuyusu.com | Kingofcollectors | Seksenler.Forumotion | sekerkizcandy.com | Captano.net